Ijue Historia Ya Kadi Katika Kandanda

Mchezo wa soka umeshika hatamu mwishoni mwa karne ya 19 katika miaka ya 1850 mpaka 1900. Ndio kipindi ambacho mchezo huu pendwa zaidi duniani ulianzishwa na vilabu vingi vikongwe duniani kama Stoke City, Sheffield Wednesday, Manchester United na vinginevyo vilianzishwa.

Kama ilivyo michezo mingine ambayo inaongozwa kwa sheria , taratibu na kanuni stahiki pia soka chini ya shirikisho la soka duniani FIFA una kanuni , sheria na taratibu zake zinazosimamia mchezo huu.

Nyingi ya kanuni na sheria za soka zilianzishwa au kutungwa kuanzia mwaka 1880 mpaka 1906 lakini sheria ya matumizi ya kadi nyekundu , njano na kijani zilianza kutumika mwaka 1970 katika michuano ya kombe la dunia nchini Sweden.

Chanzo cha sheria hii; Mwaka 1966 katika michuano ya kombe la dunia hatua ya robo ya fainali pale walipokutana Argentina na England, mwamuzi toka Ujerumani Rudolf Keitlin alipata wakati mgumu sana kumtoa nje Antonio Rattin mshambuliaji wa Argentina baada ya kucheza rafu mbaya.

Shida kati yao ilikuwa ni lugha hawakusikilizana wala kuelewana na kufanya mchezo huo kusimama. Mwamuzi toka England aliyekuwa jukwaani alisikitishwa sana na kitendo kile na kupata wazo la kuanzisha alama ambazo zitaoneshwa na mwamuzi bila kuongea na mchezaj husika na yeye kuelewa na kutimiza kile alichoamuriwa afanye. Huyu ndio Ken Aston mwanzilishi wa wazo hili.

Ken Aston alichukua ” idea” ya kutumia rangi za taa za kuongezea magari barabani na kuzileta katika soka katika mtindo wa kadi . Taa ya njano huonesha tahadhari na mwamuzi akitoa kadi ya njano ni ishara ya onyo .

Taa ya nyekundu ikiashiria kusimama na hatari basi ndio kadi nyekundu inayomtaka mchezaji kusimama kuendelea na mchezo na kutoka nje .

Baada ya fainali za mwaka 1966 , mwaka 1968 kwenye michuano ya Olympic nchini Mexico kadi hizi zilianza kutumika kwa majaribio kwa ruksa ya FIFA .
Kabla ya mwaka 1982 , kadi hizi zilikuwa zikitumika katika michuano maalumu tu lakini baada ya mwaka 1982 ziliharalishwa rasmi kutumika katika kila mchezo wa soka baada ya kujumuishwa katika sheria 17 za soka .

Lakini mwaka 2018 katika michuano ya kombe la Dunia iliyofanyika nchini Urusi kulikuwa hakuna mpango wa kutumia kadi ya kijani au katika soka la kulipwa nchini Uingereza.